Leuven 2030 onderzoekt opnieuw de mogelijkheden binnen het Europese ELENA-programma van de Europese Investeringsbank (EIB). Na een eerdere afwijzing van een prekwalificatiedossier voor ‘ELENA 2.0’ wordt nu gekeken naar een nieuwe piste, specifiek gericht op residentiële gebouwen en hun warmtehuishouding.

De focus verschuift daarbij van klassieke warmtenetten naar een bredere aanpak van energetische renovatie: denk aan isolatie, schrijnwerk, warmtepompen en zonnepanelen. Voorwaarde is wel dat de ingrepen leiden tot minstens 30% energiebesparing.

Wat is ELENA precies?

Het ELENA-programma ondersteunt niet rechtstreeks de renovatiewerkenzelf, maar wel de voorbereidende studiekosten die nodig zijn om dergelijke investeringen mogelijk te maken. Het gaat bijvoorbeeld om architecten- en ingenieursstudies, energie-audits of technische begeleiding. Tot 90% van die uitvoeringsgerichte studiekosten kan gesubsidieerd worden.

Om in aanmerking te komen, moet een groep projecten samen een investeringsvolume halen van minimaal 30 miljoen euro. Bovendien moeten de projecten binnen een relatief korte termijn gerealiseerd worden: contracten of aanbestedingen moeten uiterlijk binnen drie jaar rond zijn.

Grote uitdaging voor appartementsgebouwen

In theorie biedt ELENA dus een interessante hefboom voor grote renovatiegolven. In de praktijk blijkt het traject echter bijzonder uitdagend, zeker voor residentiële appartementsgebouwen met Verenigingen van Mede-Eigenaars (VME’s). Want beslissingen in appartementsgebouwen vragen vaak lange voorbereidingstrajecten en goedkeuringen op algemene vergaderingen. Dat maakt het moeilijk om tegelijk te voldoen aan de strikte timing, de technische voorwaarden en het vereiste investeringsvolume.

Daarom onderzoekt Leuven 2030 momenteel of een meer collectieve aanpakmogelijk is.

Naar een 'one-stop-shop' voor VME’s?

Een van de pistes die we bekijken is het opzetten van een duidelijk afgelijnd renovatieprogramma voor syndici en VME’s. Gebouwen die willen instappen, zouden begeleiding krijgen via een soort one-stop-shop, met vaste voorwaarden en ondersteuning gedurende het volledige traject.

Zo’n aanpak moet het mogelijk maken om meerdere geschikte gebouwen te bundelen in één ELENA-dossier en tegelijk voldoende snelheid te maken richting uitvoering.

Daarnaast wordt bekeken of Leuven 2030 gebruik kan maken van bestaande raamovereenkomsten van de stad Leuven met studiebureaus. Dat zou het administratieve proces vereenvoudigen en snellere opschaling mogelijk maken.

Voorzichtige maar interessante oefening

Of het dossier uiteindelijk groen licht krijgt van de EIB, blijft voorlopig onzeker. Veel hangt af van de bereidheid van betrokken partners en syndici om mee aan de kar te trekken.

Toch toont deze verkenning vooral één ding: de zoektocht naar schaalbare oplossingen voor collectieve renovaties blijft volop doorgaan. En net daarin kan ELENA — ondanks de strenge voorwaarden — een belangrijke katalysator zijn voor de verduurzaming van appartementsgebouwen in Leuven.